Wdowi grosz w cieniu kościelnego przepychu. Kto tak naprawdę oddaje Bogu wszystko? (Mk 12, 38-44)

Drogie Siostry i drodzy Bracia, Kochani,

Gdy czytamy Ewangelię, bardzo często łapiemy się na tym, że teksty sprzed dwóch tysięcy lat brzmią tak, jakby zostały napisane wczoraj rano, jako celny komentarz do otaczającej nas rzeczywistości. Fragment z Ewangelii Marka (Mk 12, 38-44), nad którym dzisiaj się pochylamy, to dla mnie jeden z najbardziej poruszających, a zarazem najbardziej rewolucyjnych tekstów w całym Nowym Testamencie.

Jezus dokonuje w nim bezlitosnej dekonstrukcji religijnego teatru i jednocześnie wynosi na ołtarze tych, których społeczeństwo i instytucja zepchnęły na sam margines.

Religijny teatr i pożeracze wdowich domów

W pierwszej części tego fragmentu Jezus mówi wprost: „Strzeżcie się uczonych w Piśmie. Z upodobaniem chodzą oni w powłóczystych szatach, lubią pozdrowienia na rynkach, pierwsze krzesła w synagogach i zaszczytne miejsca na ucztach. Objadają domy wdów i dla pozoru odprawiają długie modlitwy”.

Czyż to nie brzmi znajomo?

Jako duchowny czytam te słowa zawsze z ogromnym drżeniem i traktuję je jako ostrzeżenie. Wystarczy włączyć telewizor albo otworzyć internet, by zobaczyć współczesnych „uczonych w Piśmie”. Widzimy purpurę, złoto, drogie limuzyny, żądanie absolutnego posłuchu i szacunku. Widzimy dygnitarzy kościelnych, którzy domagają się pierwszych miejsc na państwowych uroczystościach. I widzimy też, jak w cieniu tych „długich modlitw dla pozoru” ukrywane są ludzkie dramaty, chciwość i bezduszność systemu.

Instytucjonalna religia ma ogromną tendencję do skupiania się na fasadzie. Chrystus zrywa tę zasłonę. Pokazuje, że za pobożnymi słowami często kryje się systemowa przemoc — owi oskarżani przez Niego kapłani „objadają domy wdów”. Utrzymują swój status kosztem najsłabszych.

Dwa pieniążki, czyli wszystko

A potem następuje cięcie i zmiana kadru. Jezus siada naprzeciw skarbony. Przygląda się, jak tłum rzuca miedziaki. Bogaci wrzucają wiele. W końcu podchodzi ona — uboga wdowa. Kobieta pozbawiona praw, ochrony, zabezpieczenia finansowego. Społecznie i religijnie — nikt.

Wrzuca dwa pieniążki. Najdrobniejsze monety, jakie wówczas istniały.

Jezus nie zwraca uwagi na miliony wrzucane przez bogaczy. Wskazuje na tę kobietę i mówi do uczniów: „Ta uboga wdowa wrzuciła najwięcej ze wszystkich (…). Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało; ona zaś ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała, całe swe utrzymanie”.

Bóg nie jest księgowym. Boga nie interesują nasze statystyki, zera na kontach, imponujące zbiórki na budowę kolejnych, ociekających złotem świątyń. Boga interesuje serce.

Kto jest dzisiaj wdową?

Często zadaję sobie to pytanie. Kogo dzisiaj Chrystus wskazałby nam palcem, siedząc na dziedzińcu wielkich katedr?

Wdową z dzisiejszej Ewangelii są dla mnie wszyscy wykluczeni. To osoby LGBTQ+, którym często odmawia się prawa do przystępowania do ołtarza, a które mimo odrzucenia przez hierarchię, nadal trwają przy Bogu i oddają Mu całe swoje serce. To uchodźcy, których wiarę i człowieczeństwo kwestionuje się na granicach. To samotne matki, osoby w kryzysie bezdomności, rozwodnicy. Wszyscy ci, którym religijny system mówi: „jesteś niewystarczający”, „nie pasujesz”.

Tymczasem to właśnie ich „dwa pieniążki” — ich czysta, nieskażona kalkulacją wiara, nadzieja i miłość wbrew wszystkiemu — są w oczach Boga warte więcej niż wszystkie dekrety i dogmaty wypowiadane przez ludzi w powłóczystych szatach.

Nie pozwólmy, aby religijny teatr przysłonił nam Ewangelię.

Uczmy się od tej ewangelicznej wdowy. Uczmy się autentyczności. I przede wszystkim — nie bójmy się dawać Bogu siebie w całości, nawet jeśli świat mówi, że to, kim jesteśmy, to tylko nic niewarte „dwa pieniążki”. Dla Tego, który patrzy w serce, jesteście bezcenni.

Z modlitwą i błogosławieństwem,

+ Szymon Niemiec