Szukać Boga we wszystkich i we wszystkim – Przesłanie na wspomnienie św. Ignacego z Loyoli

Drogie Siostry, Drodzy Bracia, Osoby Umiłowane przez Boga,

Dzisiaj, 31 lipca, w naszym kalendarzu liturgicznym wspominamy św. Ignacego z Loyoli. Postać ta, choć historycznie głęboko zakorzeniona w tradycji zachodniego chrześcijaństwa i kojarzona głównie z rzymskokatolickim zakonem jezuitów, niesie w sobie przesłanie, które w mojej biskupiej posłudze odczytuję z niezwykłą, ożywczą świeżością. Ignacjańska zasada „szukania i znajdowania Boga we wszystkich rzeczach” jest nam, chrześcijanom o progresywnym sercu, ukształtowanym przez starokatolicką wolność, szczególnie bliska.

Odczytując dzisiejszą Ewangelię, widzimy jednak, jak trudne bywa to zadanie, gdy zderza się z ludzkimi uprzedzeniami i kościelnymi schematami.

Ślepota Nazaretu a nasze dzisiejsze schematy

W dzisiejszej Ewangelii (Mt 13, 54-58) słyszymy o Jezusie, który wraca do swojego rodzinnego miasta, do Nazaretu. Zamiast otwartości, spotyka się ze zdziwieniem i zgorszeniem. Mieszkańcy pytają: „Skąd u Niego ta mądrość i cuda? Czyż nie jest On synem cieśli?”. Patrzą na Jezusa przez pryzmat swoich sztywnych przekonań, społecznych klasyfikacji i tego, co „wypada”. Wiedzą „kim On jest”, dlatego całkowicie zamykają się na to, kim naprawdę może być. W efekcie, jak notuje ewangelista, „niewiele zdziałał tam cudów z powodu ich niedowiarstwa”.

Z perspektywy mojej posługi i naszych codziennych doświadczeń, ta Ewangelia brzmi nader znajomo. Zbyt często główny nurt chrześcijaństwa przypomina dzisiaj mieszkańców Nazaretu. Religijne instytucje patrzą na drugiego człowieka – na osoby LGBTQ+, na kobiety odnajdujące w sobie powołanie do ołtarza, na osoby po rozwodach, na wykluczonych – i mówią: „Czyż nie znamy ich miejsca? Czyż litera prawa nie mówi nam, jacy powinni być?”. To zamknięcie, to trzymanie się paragrafów ponad Duchem, sprawia, że w wielu wspólnotach Bóg „nie może zdziałać wielu cudów”. Wykluczenie blokuje łaskę.

Ignacjańskie rozeznawanie a prymat sumienia

Święty Ignacy z Loyoli pozostawił nam wspaniałe narzędzie – rozeznawanie duchowe. Uczył, że Boga nie znajdziemy wyłącznie w starych traktatach czy w bezrefleksyjnym posłuszeństwie systemowi, ale w poruszeniach ludzkiego serca, w codzienności, w wolności i miłości.

W tradycji starokatolickiej, w której służę, kładziemy ogromny nacisk na prymat sumienia. To w nim, jak w najtajniejszym sanktuarium, człowiek spotyka się z Bogiem. Progresywna perspektywa wiary nie oznacza odrzucenia tradycji, lecz raczej uleczenie z „syndromu Nazaretu” – uwalnia nas od lęku przed Innym. Rozeznawanie w duchu ignacjańskim każe nam dzisiaj zapytać: Gdzie jest Bóg w doświadczeniu mniejszości? Gdzie jest Chrystus w marginalizowanych?

Odpowiedź brzmi: Bóg jest w nich obecny w pełni. Ad maiorem Dei gloriam – na większą chwałę Bożą – to dzisiaj budowanie duchowości bez ścian. To otwarty stół eucharystyczny, do którego każda i każdy z Was jest zaproszony, bez pytania o orientację, tożsamość czy przeszłość.

Znaleźć Boga poza schematem

Dzisiejsze wspomnienie św. Ignacego z Loyoli wzywa nas, byśmy nie ograniczali Boga do naszych wyobrażeń i lęków. Jeśli chcemy Go szukać „we wszystkich rzeczach”, musimy odważyć się wyjść poza nasze własne „Nazarety” – strefy komfortu, teologiczne przyzwyczajenia i społeczne bańki.

Na tej stronie, która jest przestrzenią mojej duszpasterskiej posługi i dialogu z Wami, zapraszam Was nieustannie do takiej właśnie podróży. Do duchowości, która nie ocenia i nie zamyka drzwi przed własnym Zbawicielem, gdy przychodzi On pod postacią kogoś, kto absolutnie nie pasuje do patriarchalnych czy dogmatycznych wzorców.

Niech św. Ignacy inspiruje nas do odwagi w myśleniu, wolności w wierze i bezgranicznej miłości w działaniu. Obyśmy potrafili rozpoznawać w każdym człowieku Bożą mądrość, nawet – a może zwłaszcza – gdy zinstytucjonalizowany świat mówi nam, że to „tylko syn cieśli”.

Z modlitwą i apostolskim błogosławieństwem,

+ Szymon Niemiec