Biblia a homoseksualność

Lesbijki i geje doświadczają dyskryminacji spowodowanej uwarunkowaniami społecznymi. Niestety uwarunkowania te są często podtrzymywane przez kościoły i, co smutniejsze, Biblia jest często używana jako broń do „uderzania” lesbijek i gejów. Należy koniecznie pamiętać, że tak ciężko raniące rzeczy nie są refleksją Chrystusa, lub drogą, którą Bóg chciałby aby szły kościoły, a nawet nie są one do końca zgodne ze słowami Biblii.

Tylko niewielka liczba ksiąg zawartych w całej Biblii odnosi się do aktywności seksualnej pomiędzy osobami tej samej płci (sześć z sześćdziesięciu sześciu ksiąg Biblii). Najwyraźniej ten temat nie znajdował się w centrum zainteresowania autorów biblijnych.  A jednak te wersety są używane do usprawiedliwiania nienawiści, potępienia i wykluczania homoseksualnych bożych dzieci.

Słowo „homoseksualność” jest nowoczesnym terminem i nie istniało w czasach biblijnych. Autorzy Biblii nie znali pojęcia orientacji seksualnej ani seksualnego uwarunkowania tak jak znamy je dzisiaj. Tak więc księgi odnoszące się do jednopłciowej aktywności seksualnej nie powinny być postrzegane jako komparatywne podejście do homoseksualności, ale powinny być rozpoznawane w kontekście w jakim antyczny świat, który stworzył Biblię rozumiał seksualną aktywność

Seksualność w świecie śródziemnomorskim.

Badacze Pisma Świętego zatrudnili socjologów do przestudiowania relacji płciowych w antycznym świecie śródziemnomorskim – świecie, w którym powstała Biblia. Profesor Mary Tolbert podsumowała badania następującymi słowami:

„Najważniejszą rzeczą, która definiowała seksualność w starożytnym świecie śródziemnomorskim, bez znaczenia czy mówimy o królestwach Egiptu, Asyrii czy któregokolwiek innego państwa takiego jak antyczna Grecja czy Rzym, było traktowanie seksualnego aktu jako nigdy nie będącego przejawem równości socjalnej. Seksualność, z definicji, w starożytnych śródziemnomorskich społecznościach wymagał kombinacji dominacji i poddaństwa. Te przełomowe społeczne i polityczne metaforyczne zakorzenienie dominacji i poddaństwa jako definicji seksualności przewyższało psychiczne podstawy i dowodziło, że każdy akt seksualny wymagał penetratora i kogoś, kto był penetrowany. Krótko mówiąc, ta definicja seksualności była zdecydowanie męska, co nie dziwi w mocno patriarchalnych społecznościach śródziemnomorskich.”

W tych społecznościach akt seksualny pomiędzy mężczyznami zdarzał się, ale zdarzał się jako pokaz dominacji jednej grupy mężczyzn nad inną grupą, zwłaszcza w czasach wojny. Nierzadko zdarzali się mężczyźni, który podbijając obcą armię gwałcili przegranych, by pokazać im swoją dominację i wyższy status.

Historia Sodomy w Księdze Genesis 19

Powyższe wyjaśnienia są pomocne kiedy czytamy historię miasta Sodomy, Lota i jego gości (lub aniołów). Mężczyźni Sodomy chcieli „poznać” (yamah – hebrajskie słowo, które może oznaczać również relację seksualną) przybyszy, którzy przybyli do domu Lota. W konsekwencji chcieli oni zgwałcić ich by pokazać im swoją społeczną i kulturalną dominację nad nimi.

Ta historia nie dotyczy homoseksualności, ale jest opowieścią o gwałcie i niegościnności. W innych tekstach biblijnych (Ezekiel 16: 49, Łukasz 17: 28-29) grzech Sodomy nie jest definiowany, jako homoseksualny, raczej, jako grzech dumy, odmowa pomocy biednym i brak gościnności dla obcych.

Księga Kapłańska

„Nie będzie mężczyzna współżył z mężczyzną; Jest to obrzydliwość.”(18:22)

„Ktokolwiek obcuje cieleśnie z mężczyzną, tak jak się obcuje z kobietą, popełnia obrzydliwość. Obaj będą ukarani śmiercią, sami tę śmierć na siebie ściągnęli.” (20:13)

Wersy te są częścią Zakonu w Starym Testamencie, w Księdze Kapłańskiej (rozdziały 17-26), które pokazują drogę ludowi Izraela, którą powinien podążać w odróżnieniu od swoich śródziemnomorskich sąsiadów. W świecie przedstawionych wcześniej seksualnych praktyk izraelskich sąsiadów, jasnym staje się, że ten zakaz w Księdze Kapłańskiej miał chronić wewnętrzną harmonię żydowskiego męskiego środowiska, poprzez zakaz uprawiania seksu analnego, jako formy ekspresji i okazywania społecznej i politycznej dominacji. Wersy te nie zakazują, ani nawet nie mówią o miłości, opiece i seksualnym związku pomiędzy ludźmi tej samej płci.

Pisma Apostoła Pawła

„Czyż nie wiecie, że niesprawiedliwi nie posiądą królestwa Bożego? Nie łudźcie się! Ani rozpustnicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy, ani rozwiąźli, ani mężczyźni współżyjący z sobą, ani złodzieje, ani chciwi, ani pijacy, ani oszczercy, ani zdziercy nie odziedziczą królestwa Bożego.” (1 Kor. 6:9-10).

„Rozumiejąc, że Prawo nie dla sprawiedliwego jest przeznaczone, ale dla postępujących bezprawnie i dla niesfornych, bezbożnych i grzeszników, dla niegodziwych i światowców, dla ojcobójców i matkobójców, dla zabójców, dla rozpustników, dla mężczyzn współżyjących z sobą, dla handlarzy niewolnikami, kłamców, krzywoprzysięzców i [dla popełniających] cokolwiek innego, co jest sprzeczne ze zdrową nauką, w duchu Ewangelii chwały błogosławionego Boga, którą mi zwierzono.” (1 Tym 1:9-11).

Są dwa główne sposoby rozumienia tych przekazów: tłumaczenie i seksualne praktyki w kulturze greckiej. Porównując te wersy w różnych tłumaczeniach Biblii odkryjemy, że są pewne nieścisłości, co do tego jak tłumaczyć dwa greckie słowa w tych wymienionych przez Pawła listach ludzi. Te dwa słowa to arsenokoitai, które jest tłumaczone w różnych wersjach, jako „homoseksualiści”, „sodomici” „molestujący dzieci” lub „perwersyjni” oraz malakoi, które jest różnie tłumaczone w wersjach, jako „catamici”, „zniewieściali” albo „męskie prostytutki”.

Te greckie słowa są trudne do przetłumaczenia w kontekście tych przekazów. Malakoi jest popularnym terminem i oznacza „miękki”. Znajdujemy je w odniesieniu do ubrań (Mat. 11: 8) lub moralności, w znaczeniu „niezdyscyplinowania”. Arsenokoitai jest rzadkim słowem, które powstało z połączenia arseno oznaczającego mężczyznę i koitai oznaczającego „łóżko, leżenie i uprawianie seksu”. Oba te słowa połączone razem oznaczają męską prostytutkę.

Kiedy umiejscowimy te słowa w kontekście greckiej kultury, w której pisał Paweł, przekaz nabiera bardzo specyficznego znaczenia. Jak widzieliśmy wcześniej, świat śródziemnomorski definiował seksualność, jako dominację/uległość i nierówny status. Grecka kultura przyporządkowała ostatecznie tę definicję przypisując ją do statusu społecznego. Poprawne relacje seksualne zachodziły pomiędzy ludźmi, których status był nierówny. Dla przykładu w greckiej kulturze praktykowano pederastię, w której młodszy mężczyzna był socjalizowany i edukowany poprzez bliskie relacje ze starszym mężczyzną. Ten starszy mężczyzna był patronem i często kochankiem dla chłopców (w wieku 12 i 13 lat). Te związki były postrzegane, jako klucz do stworzenia następnej generacji miejskich liderów, oraz posiadały dokładne reguły dotyczące tego, jak długo mogły trwać i role rodzinne w nich zachodzące. Ewidentnie czasami pewne nieprawidłowości zdarzały się w tych związkach i młodzi chłopcy byli wykorzystywani i zatrzymywani przez swych patronów długo po tym jak z chłopców przekształcali się w dorosłych, (co czyniło ich równych, co zakłócało kod seksualnej nierówności).

Te zakłócone związki, opisane przez apostoła Pawła nie dotyczyły jednak kochających się i troszczących o sobie relacji pomiędzy ludźmi tej samej płci.

List do Rzymian 1:26-27

„Dlatego to wydał ich Bóg na pastwę bezecnych namiętności: mianowicie kobiety ich przemieniły pożycie zgodne z naturą na przeciwne naturze. Podobnie też i mężczyźni, porzuciwszy normalne współżycie z kobietą, zapałali nawzajem żądzą ku sobie, mężczyźni z mężczyznami uprawiając bezwstyd i na samych sobie ponosząc zapłatę należną za zboczenie.”

Powinno już być jasne, że te wersy musimy czytać w ich kulturalnym kontekście śródziemnomorskiego świata, który rozumiał istnienie seksualnych relacji tylko na poziomie nierówności statusów – z dominujących partnerem zawsze będącym dorosłym mężczyzną.

Jest również ważne, aby czytać te wersy Listu do Rzymian w szerszym kontekście. Na początku tego listu do kościoła w Rzymie (którego jeszcze nie odwiedził) Paweł starał się wyjaśnić teologię łaski kościoła rzymskiego („wszyscy bowiem zgrzeszyli i pozbawieni są chwały Bożej, a dostępują usprawiedliwienia darmo, z Jego łaski, przez odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie. 3:23). Pisał do Żydów i Gojów. W części pierwszej próbował zademonstrować gojom, że Bóg wskazuje im potrzebę porzucenia zachowań, które trzymają ich z daleka od Boga. W części drugiej próbuje zrobić to samo z żydowskimi odbiorcami.

Odniesienia Pawła do naturalnych i nienaturalnych aktów seksualnych muszą być odbierane w świetle śródziemnomorskiej seksualności. Nie powinny być one jednak odbierane jako etyczna wykładnia dotycząca homoseksualności. Paweł próbuje spotkać się z nie żydowską publicznością w ich własnej terminologii, używając przykładów pewnych ludzi, którzy nie trzymają się dominująco/uległego modelu jako opozycji do mówienia o wszystkich, którzy potrzebują łaski Jezusa Chrystusa.

Przykłady Biblijnych Autorytetów

Kiedy rozważamy biblijne interpretacje zawsze powinniśmy mieć na uwadze rolę, jaką Biblia odgrywa w wierze i praktyce. Kiedy Biblia jest ważnym świadkiem w relacjach pomiędzy Bogiem a ludzkością, nie jest jednocześnie jedynie odkryciem, że Bóg Jezus Chrystus stał się Ciałem i Słowem. Musimy pilnować się przed błędami wielu, zwanych bibliolatrianami, dla których pismo stało się idolem.

Drogą, która może nas uchronić przez biblio latrią jest zrozumienie, że Biblia może być centrum pojmowania wiary, ale jest także „rozmową” pomiędzy tradycją, doświadczeniem i rozumem. Są cztery źródła wiary, które zostały określone jako Quadrilateral Wesleya, od nazwiska twórcy Johna Wesleya, założyciela wspólnoty Metodystów.

Musimy czytać i interpretować pisma z pomocą historii i tradycji kościoła chrześcijańskiego. Musimy również użyć rozumowania filozoficznego i racjonalizmu jako pomocy do przełożenia pism na sytuacje w prawdziwym życiu. I na koniec, co najważniejsze, pisma muszą być rozważane poprzez całe doświadczenie ludzkości, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczenia Bożej łaski.

Nadszedł czas by przestać czynienia z Biblii bożka. To czas, kiedy wykorzystujemy racjonalne i filozoficzne narzędzia, zwłaszcza kiedy nauka mówi nam o seksualnej orientacji i identyfikacji płciowej, do „rozmowy” z Biblią. To czas, kiedy wysłuchujemy doświadczeń lesbijskich i gejowskich bożych dzieci, które znamy z ich serc, które Bóg stworzył takimi samymi jak nasze.

Bibliografia:

Brooten, Bernadette (1996) „Love Between Women: Early Christian Responses to Female Homoeroticism.”. Chicago: University of Chicago Press.

Helminiak Daniel (1994) “What Bible Really Says About Homosexuality”. San Francisco: Alamo Square Press

Scroogs, Robin (1983) “The New Testament and Homosexuality”. Philadelphia: Fortress Press

Tolbert Mary (2002) “Homoeroticism in the Biblical World: Biblical Texts in Historical Contexts.” Paper delivered at Lancaster School of Theology, published on the web at www.clgs.org

Wink, Walter (1999) “Homosexuality and the Christian Faith: Questions of Conscience for the Churches”. Minneapolis: Fortress Press.